{"id":1575,"date":"2025-11-24T14:15:20","date_gmt":"2025-11-24T14:15:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/?p=1575"},"modified":"2025-11-24T18:22:32","modified_gmt":"2025-11-24T18:22:32","slug":"elkun-kirim-tatarlari-ile-uygurlar-turk-dunyasinin-iki-kanayan-yarasidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/elkun-kirim-tatarlari-ile-uygurlar-turk-dunyasinin-iki-kanayan-yarasidir\/","title":{"rendered":"Uygur \u015fair Aziz \u0130sa Elk\u00fcn: K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ile Uygurlar T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki kanayan yaras\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p>Haber Giri\u015f Tarihi: 31.10.2025 10:46<br>Haber G\u00fcncellenme Tarihi: 31.10.2025 11:04<br>Kaynak: Haber Merkezi<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Uygur\u00a0T\u00fcrk\u00fc \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu, \u015fair, yazar ve akademisyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn, s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131n\u0131, \u015fiirle kurdu\u011fu ba\u011f\u0131 ve\u00a0Uygur\u00a0edebiyat\u0131n\u0131n direni\u015f miras\u0131n\u0131 QHA\u2019ya verdi\u011fi \u00f6zel r\u00f6portajda anlatt\u0131.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"813\" src=\"http:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Aziz-Isa-Elkun-Uyghur-1--800x813.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1453\" srcset=\"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Aziz-Isa-Elkun-Uyghur-1--800x813.jpg 800w, https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Aziz-Isa-Elkun-Uyghur-1--295x300.jpg 295w, https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Aziz-Isa-Elkun-Uyghur-1--1512x1536.jpg 1512w, https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Aziz-Isa-Elkun-Uyghur-1--2015x2048.jpg 2015w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>\u00a0T\u00fcrk\u00fc \u015fair, yazar ve akademisyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\">K\u0131r\u0131m<\/a>\u00a0Haber Ajans\u0131na (QHA) verdi\u011fi \u00f6zel r\u00f6portajda, s\u00fcrg\u00fcndeki ya\u015fam\u0131n\u0131, edebi kimli\u011fini ve \u00c7in&#8217;in\u00a0<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>\u00a0halk\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel direni\u015f m\u00fccadelesini anlatt\u0131. Elk\u00fcn,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\">K\u0131r\u0131m<\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\">\u00a0Tatarlar\u0131<\/a>\u00a0ile Uygurlar aras\u0131ndaki tarih\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel paralelliklere dikkat \u00e7ekerek, her iki halk\u0131n da bask\u0131ya maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Londra\u2019da 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan Elk\u00fcn, vatan \u00f6zleminin hem ac\u0131lar\u0131n\u0131n hem de ilham\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;\u015e\u0130\u0130RLER\u0130MDE&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/taklamakan-colu\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/taklamakan-colu\">TAKLAMAKAN \u00c7\u00d6L\u00dc<\/a>&nbsp;BEN\u0130M M\u00dcREKKEB\u0130MD\u0130R&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/dogu-turkistan\">Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131n<\/a>&nbsp;edeb\u00ee kimli\u011finde b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahip oldu\u011funu kaydeden Aziz \u0130sa Elk\u00fcn,<em>&nbsp;&#8220;\u015eiirlerimde&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/taklamakan-colu\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/taklamakan-colu\">Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fc<\/a>&nbsp;benim m\u00fcrekkebimdir; kum ise dizelerime d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Onlar olmadan yazmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu k\u00f6kleri, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 s\u00f6k\u00fcp atamaz. Taklamakan var olduk\u00e7a, ben de \u015fair olarak var olmaya devam edece\u011fim. Biz Uygurlar, binlerce y\u0131ld\u0131r bu \u00e7\u00f6l\u00fcn kalbinde ya\u015fad\u0131k. Bu kumlar\u0131n alt\u0131nda kadim uygarl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n izleri sakl\u0131d\u0131r. Benim g\u00f6revim, \u015fiir arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla o \u00f6l\u00fcms\u00fcz ruhu yeniden diriltmektir. Bir\u00e7ok ulusal edebiyat gibi,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;\u015fiiri de toprakla i\u00e7 i\u00e7edir; Tar\u0131m Havzas\u0131, u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00e7\u00f6ller ve Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131\u2026 Bu co\u011frafyalar k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn can damar\u0131d\u0131r; hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc, direncimizi ve aidiyet duygumuzu \u015fekillendirir.&#8221;<\/em>&nbsp;ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;\u00d6ZLEM HEM ACIMIN KAYNA\u011eI HEM DE \u0130LHAMIMIN TEMEL\u0130D\u0130R&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cS\u00fcrg\u00fcn\u201d<\/em>&nbsp;kelimesinin kendisi i\u00e7in \u201c<em>ebed\u00ee \u00f6zlem<\/em>\u201dle e\u015f anlaml\u0131 oldu\u011funu kaydeden \u015fair,&nbsp;<em>&#8220;S\u00fcrg\u00fcnde ge\u00e7irdi\u011fim her y\u0131l, hasret duygumu daha da derinle\u015ftiriyor. Bu \u00f6zlem hem ac\u0131m\u0131n kayna\u011f\u0131 hem de ilham\u0131m\u0131n temelidir. Bu anlamda \u015fiir benim i\u00e7in bir t\u00fcr ila\u00e7t\u0131r diyebilirim; ac\u0131m\u0131 hafifletmenin ve halk\u0131m\u0131n ortak yaras\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyayla payla\u015fman\u0131n bir yoludur. S\u00fcrg\u00fcnde yazmak kolay de\u011fildir. Londra\u2019da yirmi y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir ya\u015farken, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u0130ngiliz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn baz\u0131 y\u00f6nlerini benimsedim. Art\u0131k bir zamanlar ilk \u015fiirlerime ilham veren T\u00fcrkistan\u2019daki vahalar ve \u00e7\u00f6l r\u00fczg\u00e2rlar\u0131ndan uza\u011f\u0131m. Fakat bu uzakl\u0131k, yeni bir yarat\u0131c\u0131 sentezin do\u011fmas\u0131na da vesile oldu: \u015eiirim art\u0131k iki d\u00fcnyay\u0131 birle\u015ftiriyor;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;duygusunu, \u0130ngilizce okur taraf\u0131ndan da anla\u015f\u0131labilen evrensel insan\u00ee deneyimlerle harmanl\u0131yor. \u015eair olarak i\u00e7 d\u00fcnyam de\u011fi\u015fti ama \u00f6zlemimin \u00f6z\u00fc ayn\u0131 kald\u0131.&#8221;<\/em>&nbsp;diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p> <!--more--><\/p>\n\n\n\n<p>Elk\u00fcn, kendisini en \u00e7ok etkileyen yazarlar, \u015fairler ya da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler kim oldu\u011fu sorusunu ise \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;edebiyat gelene\u011fi \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc ve engindir. Alp Er Tunga ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/oguz-kagan\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/oguz-kagan\">O\u011fuz Ka\u011fan<\/a>&nbsp;destanlar\u0131ndan Yusuf Has Hacib, Edip Ahmet Y\u00fckneki ve \u0130pek Yolu\u2019nun duygulu \u015fairlerine kadar uzanan bir derinli\u011fi vard\u0131r. Bu gelenek, hem ruhani hem de entelekt\u00fcel bir incelik ta\u015f\u0131r. Modern d\u00f6nemden Abdurehim \u00d6tk\u00fcr, Lutpulla Mutellip ve vatanseverli\u011fi, romantizmi ve direni\u015fi birle\u015ftiren di\u011fer 20. y\u00fczy\u0131l&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;\u015fairleri bana ilham verdi. Uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte ise \u015eilili Pablo Neruda, Mevl\u00e2n\u00e2 Cel\u00e2ledd\u00een R\u00fbm\u00ee ve Filistinli Mahmud Dervi\u015f gibi \u015fairleri hayranl\u0131kla izliyorum. Onlar ac\u0131y\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcn\u00fc evrensel bir \u015fiire d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131lar. Hakikati g\u00fcce kar\u015f\u0131 dile getirme cesaretleri, sanatsal yolculu\u011fumda bana ilham vermeye devam ediyor.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;\u0130K\u0130 HALK DA ZORLA YER\u0130NDEN ED\u0130LME, BASKI VE K\u00dcLT\u00dcREL YOK ETME G\u0130R\u0130\u015e\u0130MLER\u0130NE MARUZ KALDI&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ile Uygurlar aras\u0131nda dikkat \u00e7ekici tarih\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel benzerlikler bulunur. Her iki halk da g\u00fc\u00e7l\u00fc imparatorluklar taraf\u0131ndan zorla yerinden edilme, bask\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel yok etme giri\u015fimlerine maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Her ikisi de k\u00f6kl\u00fc T\u00fcrk soyuna, zengin s\u00f6zl\u00fc geleneklere ve \u015fiir ile m\u00fczi\u011fe derin bir sevgiye sahiptir. Bu gelenekler, y\u00fczy\u0131llar boyunca kimliklerini ayakta tutmu\u015ftur.&#8221;<\/em>&nbsp;diyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve kimli\u011fini koruman\u0131n, gelecek nesillerin bu miras\u0131 \u00f6\u011frenip devralabilmesi i\u00e7in hayati \u00f6nemde sahip oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;K\u00dcLT\u00dcREL VE RUHSAL YIKIMIN BOYUTU TAHAYY\u00dcL ED\u0130LEMEZ&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in 2017\u2019de ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 kitlesel tutuklama kampanyas\u0131ndan bu yana \u00fc\u00e7 milyondan fazla&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;ve di\u011fer T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n toplama kamplar\u0131na kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin edildi\u011fini an\u0131msatan Elk\u00fcn,&nbsp;<em>&#8220;Ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00c7in y\u00f6netimi, Kur\u2019an dahil olmak \u00fczere Uygurca yaz\u0131lm\u0131\u015f dini ve edeb\u00ee eserleri sistematik bi\u00e7imde yok etti. Bu k\u00fclt\u00fcrel ve ruhsal y\u0131k\u0131m\u0131n boyutu tahayy\u00fcl edilemez.&#8221;<\/em>&nbsp;dedi. Bu nedenle gen\u00e7 ya\u015flar\u0131ndan itibaren&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;kitaplar\u0131n\u0131 toplamaya ve restore etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u015fair, bu \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren \u00e7aban\u0131n sonucu olarak,1940\u2019lardan 2015\u2019e kadar yay\u0131mlanm\u0131\u015f edeb\u00ee, tarih\u00ee ve siyas\u00ee eserleri i\u00e7eren Aziz \u0130sa Elk\u00fcn&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-edebiyat-koleksiyonu\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-edebiyat-koleksiyonu\">Uygur<\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-edebiyat-koleksiyonu\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-edebiyat-koleksiyonu\">Edebiyat Koleksiyonu&#8217;nun<\/a>&nbsp;2024 y\u0131l\u0131nda Amerika\u2019daki&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/princeton-universitesi\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/princeton-universitesi\">Princeton \u00dcniversitesi<\/a>K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nde kuruldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/static\/2025\/10\/31\/aziz-isa-elkun-uyghur-1-1761897815-333-x750.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;UYGURLAR OLMADAN&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turk-dunyasi\">T\u00dcRK D\u00dcNYASI<\/a>&nbsp;GER\u00c7EKTEN TAM B\u0130RL\u0130K \u0130\u00c7\u0130NDE AYAKTA KALAMAZ&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gerek edeb\u00ee gerekse de akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda&nbsp;<em>&#8220;Uygur\u201d&nbsp;<\/em>kelimesinin k\u00f6ken anlam\u0131 olan&nbsp;<em>\u201cUygarl\u0131k\u201d<\/em>&nbsp;kavram\u0131n\u0131 vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Elk\u00fcn, uygarl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turk-dunyasi\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131<\/a>&nbsp;i\u00e7in bir direni\u015f sembol\u00fc olarak sundu\u011funu kaydetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Uygurlar\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turk-dunyasi\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131<\/a>&nbsp;i\u00e7in&nbsp;<em>\u201cUygarl\u0131k\u201d<\/em>&nbsp;kavram\u0131n\u0131n ya\u015fayan simgesi oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn,<em>&nbsp;&#8220;Uluslararas\u0131 toplumun ve cesur m\u00fcttefiklerimizin deste\u011fiyle, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelemizi s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu m\u00fccadele, milletimizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n temelidir.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015famas\u0131, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. E\u011fer T\u00fcrk devletleri ve halklar\u0131 kendi k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131n\u0131 korumak istiyorlarsa, Uygurlarla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmal\u0131 ve \u00c7in rejimine kar\u015f\u0131 durmal\u0131d\u0131rlar. Uygurlar olmadan&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turk-dunyasi\">T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131<\/a>ger\u00e7ekten tam birlik i\u00e7inde ayakta kalamaz ve geli\u015femez. Bu nedenle t\u00fcm T\u00fcrk milletlerinin ve halklar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca s\u00f6zle de\u011fil, samimi bi\u00e7imde dayan\u0131\u015fma g\u00f6stermesi elzemdir. Siyasi eylem, k\u00fclt\u00fcrel i\u015f birli\u011fi ve ahlaki destek hayati \u00f6nemdedir. Uygurlar\u0131n yok olmas\u0131, ortak bir T\u00fcrk uygarl\u0131\u011f\u0131 tarihsel fikrini eksik b\u0131rak\u0131r.&#8221;<\/em>&nbsp;\u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 medyas\u0131 ve akademisinin&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;meselesine dair ilgisini de\u011ferlendiren Elk\u00fcn,&nbsp;<em>&#8220;Son y\u0131llarda Bat\u0131 medyas\u0131 ve akademisinde bu konuya y\u00f6nelik ilgi artm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok say\u0131da rapor, tan\u0131kl\u0131k ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/belgesel\">belgesel<\/a>&nbsp;\u00c7in\u2019in insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. 2022\u2019de Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 rapor,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;b\u00f6lgesinde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar niteli\u011finde ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 2021 y\u0131l\u0131nda Londra\u2019da d\u00fczenlenen&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-mahkemesi\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-mahkemesi\">Uygur<\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-mahkemesi\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur-mahkemesi\">&nbsp;Mahkemesi<\/a>(Uyghur Tribunal), \u00c7in\u2019in Uygurlar ve di\u011fer T\u00fcrk halklar\u0131na kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m i\u015fledi\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019daki birka\u00e7 parlamento da bu soyk\u0131r\u0131m\u0131 resm\u00ee olarak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Bat\u0131l\u0131 kurumlar k\u0131smen cesaret g\u00f6stermi\u015f olsa da, M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131ndan gelen sessizlik kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r edecek kadar derindir. Onlar\u0131n ilgisizli\u011fi, Bat\u0131\u2019n\u0131n cehaletinden \u00e7ok daha ac\u0131 vericidir. Bizim i\u00e7in s\u00f6zde karde\u015flerimizin sessizli\u011fi, en a\u011f\u0131r y\u00fckt\u00fcr.&#8221;&nbsp;<\/em>ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;UYGURLAR VE&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\">KIRIM<\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\">&nbsp;TATARLARI<\/a>, T\u00dcRK D\u00dcNYASININ \u0130K\u0130 KANAYAN YARASIDIR&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/uygur\">Uygur<\/a>&nbsp;T\u00fcrk\u00fc insan haklar\u0131 savunucusu, \u015fair, yazar ve akademisyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn, son olarak T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131ndaki gen\u00e7 ku\u015faklara \u015f\u00f6yle seslendi:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;2012 y\u0131l\u0131nda, yani Rus i\u015fgalinden iki y\u0131l \u00f6nce&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\">K\u0131r\u0131m\u2019\u0131<\/a>&nbsp;ziyaret ettim. Bah\u00e7esaray\u2019a gidip \u0130smail Bey Gasp\u0131ral\u0131\u2019n\u0131n mezar\u0131n\u0131 ziyaret etme onuruna eri\u015ftim. Orada dururken onun \u00f6l\u00fcms\u00fcz s\u00f6zlerini hat\u0131rlad\u0131m: &#8216;Dilde, fikirde, i\u015fte birlik.&#8217;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uygurlar ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim\">K\u0131r\u0131m<\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/kirim-tatarlari\">&nbsp;Tatarlar\u0131<\/a>, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki kanayan yaras\u0131d\u0131r ve her ikisinin de iyile\u015fmesi gerekir. Bug\u00fcn Uygurlar\u0131n durumu trajik bi\u00e7imde daha a\u011f\u0131r olsa da, iki halk da ayn\u0131 onur ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini payla\u015f\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tatarlar, 19. y\u00fczy\u0131lda t\u00fcm T\u00fcrkistan co\u011frafyas\u0131nda e\u011fitimin modernle\u015fmesinde \u00f6nc\u00fc bir rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n entelekt\u00fcel miras\u0131 bug\u00fcn de bize ilham vermelidir. Yapay zek\u00e2 \u00e7a\u011f\u0131nda as\u0131l s\u0131nav teknolojik de\u011fil, ruhan\u00eedir: Kim oldu\u011fumuzu unutmamak ve tek bir T\u00fcrk ailesi olarak birbirimizi desteklemektir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Atalar\u0131m\u0131z\u0131n dedi\u011fi gibi: Kurtlar s\u00fcr\u00fcyle gezerse g\u00fc\u00e7l\u00fc olur.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/oguz-kagan\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/oguz-kagan\">O\u011fuz Ka\u011fan\u2019\u0131n<\/a>&nbsp;ruhunu yeniden canland\u0131rmal\u0131, \u00d6t\u00fcken\u2019in kutsal da\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 duymal\u0131, birli\u011fimizi asla terk etmemeliyiz. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gen\u00e7lerine \u00e7a\u011fr\u0131m \u015fudur: Uygurlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131n ve onlar\u0131n ya\u015famas\u0131na yard\u0131m etme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u00fcrek ve \u00fclk\u00fc birli\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turan\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/haberleri\/turan\">Turan<\/a>&nbsp;yurdu art\u0131k g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131n de\u011fil; tebess\u00fcmlerin, ezgilerin ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn diyar\u0131 olacakt\u0131r.&#8221;<\/em><br><br>Kaynak: <strong>K\u0131r\u0131m&nbsp;<em>Haber<\/em>&nbsp;Ajans\u0131<\/strong><br><a href=\"https:\/\/www.qha.com.tr\/ozel-haber-roportaj\/uygur-sair-aziz-isa-elkun-kirim-tatarlari-ile-uygurlar-turk-dunyasinin-iki-kanayan-yarasidir-515438\">https:\/\/www.qha.com.tr\/ozel-haber-roportaj\/uygur-sair-aziz-isa-elkun-kirim-tatarlari-ile-uygurlar-turk-dunyasinin-iki-kanayan-yarasidir-515438<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber Giri\u015f Tarihi: 31.10.2025 10:46Haber G\u00fcncellenme Tarihi: 31.10.2025 11:04Kaynak: Haber Merkezi Uygur\u00a0T\u00fcrk\u00fc \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu, \u015fair, yazar ve akademisyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn, s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131n\u0131, \u015fiirle kurdu\u011fu ba\u011f\u0131 ve\u00a0Uygur\u00a0edebiyat\u0131n\u0131n direni\u015f miras\u0131n\u0131 QHA\u2019ya verdi\u011fi \u00f6zel r\u00f6portajda anlatt\u0131. Uygur\u00a0T\u00fcrk\u00fc \u015fair, yazar ve akademisyen Aziz \u0130sa Elk\u00fcn,\u00a0K\u0131r\u0131m\u00a0Haber Ajans\u0131na (QHA) verdi\u011fi \u00f6zel r\u00f6portajda, s\u00fcrg\u00fcndeki ya\u015fam\u0131n\u0131, edebi kimli\u011fini ve \u00c7in&#8217;in\u00a0Uygur\u00a0halk\u0131na kar\u015f\u0131<\/p>\n<p class=\"readmore\"> <a href=\"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/elkun-kirim-tatarlari-ile-uygurlar-turk-dunyasinin-iki-kanayan-yarasidir\/\" title=\"Read Uygur \u015fair Aziz \u0130sa Elk\u00fcn: K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ile Uygurlar T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki kanayan yaras\u0131d\u0131r\">Read more&#8230;<\/a> <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[135,191],"tags":[94,17],"class_list":["post-1575","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aziz-isa-elkun","category-turkce","tag-aziz-isa-elkun","tag-aziz-isa-elkun-biography"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1575"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1597,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575\/revisions\/1597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azizisa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}