1946-48- يىللىرى يېزىلغان شېئىرلار

1946-48- يىللىرى يېزىلغان بىرقانچە پارچە شېئىر قول يازمىللىرى (شېئىرلارنىڭ ئاپتورى نامەلۇم)
 

نيۇيوركتىكى گاگا خېنىم مەستانىلىرى

نيۇيوركتىكى گاگا خېنىم مەستانىلىرى

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

 

نىيۇيوركتىكى ساياھىتىمنىڭ ئەڭ ئاخىرقى كۈنى ئىدى. 5 ـ كوچىدىن ئۆتۈپ مەركىزى باغچىنى بويلاپ كۆزلىگەن نىشانىمغا ئالدىراش كېتىپ باراتتىم. ئەمما توساتتىن ئالدىمدىكى مەن كېتىۋاتقان پىيادىلەر يولىنى توسۇۋالغان بىر توپ ئادەملەر توپى دىققىتىمنى تارتتى. نۇرغۇن ئادەملەر بىر مېھمانخانىنىڭ ئىشىكى ئالدىغا ئۇزۇنغا سوزۇلغان ئۆچىرەت ياساپ توپلۇشۇۋاپتۇ. شۇنىڭ بىلەن مەن مۇنچە كۆپ ئادەملەرنىڭ نېمىشقا بۇ يەرگە توپلىشىپ قالغانلىقىغا قىزىقىپ، بىر ئوتتۇرا ياش ئاق ئېرىقلىق ئامېركاندىن سورۇدۇم: «كەچۈرىسىز ئەپەندىم، مەن بىلسەم بولامدۇ، سىز بۇ يەردە نېمە سەۋەپتىن ئۆچىرەتتە تۇرۇۋاتىسىز؟ دۆلىتىڭلارنىڭ باشلىقى ئوباما مۇشۇ مېھمانخانىدىمۇ يە ؟ » ـ دەپ سورۇدۇم تەئەججۇپ بىلەن. ئۇ ئادەم ماڭا كۈلۈمسىرەپ تۇرۇپ مۇنداق جاۋاپ بەردى: «مەن ئىككى سائەت بولدى بۇ يەرگە ئائىلەم بىلەن كەلگىلى. بىز پۈتۈن ئائىلە ئەزالىرى ناخشا چولپىنى گاگا خانىمنىڭ مەستانىلىرىمىز (Lady Gaga) . شۇڭا بۇ يەردە گاگا خېنىمنى ئۆز كۆزىمىز بىلەن ھاياتىمىزدا بىر مەرتە كۆرۈۋېلىش ئۇچۇن بۇ ئىسسىقا چىداپ ئۇنى كۈتۈپ تۇرۇپتىمىز…….».

ئۇيغۇرنىڭ يېڭى يىلى

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

ئۇيغۇرنىڭ يېڭى يىلى

                 Uyghurning_yengi_yili.mp3

(شېئىرنى بابۇرخان دىكلىماتسىيە قىلغان)

 

يېڭى يىل ـ يېڭى تۇيغۇ، يېڭى تىلەكلەر،  

كونا يىلىنىڭ ماتەمگە ئۇلىشىپ كېلەر.

بىلمەيمىز يەنە قانچىسى شۇنداق كېتەر؟ 

ئەمما ئۇيغۇر ياشايدۇ ئارمىنى بىلەن!

 

كونا يىلنىڭ ئاخىرى بىر كۈنلا  قالغان، 

ئادەملەر يېڭى يىللىق تىلەكلەر يازغان…

بىر مۇساپىر ئۇيغۇر ئۆيىنى سېغىنغان، 

ئەمما ئۇيغۇر ياشايدۇ ئارمىنى بىلەن!  

 

بۇ كوچىدا ئادەملەر شالاڭلاپ قالغان، 

بىرى ئالدىراش كېچىلىك بەزمىگە ماڭغان.

بىرلىرى كونا يىلدىن ھېسابلار ئالغان….  

ئەمما ئۇيغۇر ياشايدۇ ئارمىنى بىلەن! ……  

ئىسلاموۋ ئابدۇكېرىم قول يازمىللىرى 1955- يىلى

ئىسلاموۋ ئابدۇكېرىم قول يازمىللىرى 1955- يىلى
 

بۇ كېچە

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

(شېئىرنى مۇھەممەت بابۇر ئوقۇغان)

ئەگەر بۇ ئاۋاز يانفوندا قويۇلمىسا تۆۋەندىكى ئۇلنشتىن بىۋاستە ئاڭلاڭ:

bu_keche.mp3


بۇ كېچە يۇلتۇز يوق، ئايمۇ مۆكۈنگەن،
پەشتاقتىكى گۈللەر نۇرلۇق، جۇلالىق.
شامالدا ئىرغىيدۇ يالىڭاچ دەرەخلەر،
تىلەيدۇ يۈرىكىم ئۆزىگە پاناھلىق!

 

يۇلتۇزۇمنى سېغىنىپ ئاسمانغا باقتىم،
قەيەرگە كەتتىڭ سەن بۈگۈن سىردىشىم ؟!
سۈكۈتتە ئۆزۈمدە تۇغۇلىدۇ سۇئال ـ
نېچۈك ھالىم مېنىڭ، تەتۈر قاياشىم؟! …..

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن ئالبۇمى (2)

پىغانلىق سۆيگۈ

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
days in London

(شېئىرنى ئاسىيە ئۇيغۇر ئوقۇغان)

ئەگەر بۇ ئاۋاز يانفوندا قويۇلمىسا تۆۋەندىكى ئۇلنشتىن بىۋاستە ئاڭلاڭ:

Pighanliq_soygu_Asiye1512018.mp3

 

ئىلاۋە:  
ئىلاۋە: بۇ شىېئىر توغرىسىدا ئىككى كەلىمە سۆز قىستۇرۇپ قوياي – مەن ئۇشبۇ شىېئىرنى 20 ياشنىڭ ئەمدىلىكتە قارسىنى ئالغان، گۆدەكلىكىمگە خاتىمە بېرىپ، ياشلىق قەلىمىمدىن مۇھەببەت مىسرالىرى ئۆزلۈكىدىن تۆكۇلۇشكە باشلىغان بىر ۋاقىتلىرىمدا يېزىپتىكەنمەن. مانا بۈگۈن ھېسابلاپ باقسام ئارىدىن نۇرغۇن يىلللار ئۆتۇپ كېتىپتۇ… يېقىندا مەن بۇ شىېئىرىنى كونا يازمىلىرىم ئارسىدىن تېپىۋالدىم ۋە سىلەر بىلەن ھەمبەھىر بولۇشنى ئىستىدىم. مۇھەببەت – بۇ ھەممىمىز كەزگەن ۋە كېزىدىغان يوللار، مۇھەببەت – بۇ باسسا قەدىمى تۈگىمەيدىغان چىغىر يولللار … مۇھەببەت – ئۇ تەقدىرگە ۋە زامانغا ئەسلا تىز پۈكمەيدۇ …. ئۇ قېرىمايدۇ، ئۇ ئۆلمەيدۇ! شۇڭا ھەممىمىز ئېتىراپ قىلىمىز، ھاياتنىڭ باشلىنىش نوقتىسى مۇھەببەت، ئاخىرقى نوقتىسى بولسا مۇسىبەتتۇر. شۇنىڭ ئۈچۈنمىكىن شائىر/ شائىرەلەر ئۈچۈن مۇھەببەت مەڭگۇ يازسىمۇ ئۆلمەيدىغان ۋە قېرىمايدىغان بىر تېمىدۇر. مېنىڭ «ساراڭ ياشلىق» نىڭ ئىزگۈ مىسىرالىرى مۇجەسسەملەنگەن بۇ شىېئىرىمنىڭ ياشلىق باھارى مۇھەببەتلىك ئارمانلىرى بىلەن جۇش ئۇرۇپ تۇرىدىغان، كېلىچىكىگە ئۈمىدلىك باققان ئۆت يۈرەك ياشلىرىمىز ئۈچۈن يېڭى بىر تۇيغۇ ۋە ھېسلارنى ئاتا قىلىشىنى تىلەيمەن. بۇ شىېئىر 1988- يىلى 12- ئايدا شايار ناھىيسىنىڭ تويبولدى يېزىسىدا يېزىلغان..

بالىلىق خاتىرەم ۋە لوندوندىكى ئايەم

London

 ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن 

 

بالىلىقىم- ئۇ بىر سۇلتانلىقىم، غەمگۇزارسىز،
ئايەم ئىدى ھەر كۈنۈم، سەبى قەلبىم كۈلگەن.
ئەل ۋەتەنسىز يات ئەلدە، سېغىنىشتا ياشىماق،
گۇيا بىر قامغاق ئىكەن، يىلتىزى ئۈزۈلگەن!

قالدىم كېتىپ، قۇم بارخىنى ئارقامدا قالدى!
مەن ئوينىغان توپا يوللار ئۇزاقتا قالدى!
ئۇنتۇمىدىم بىراق سېغىنىشتا كۈنلەر ئۆتتى….
ئاھ ۋەتىنىم دەپ ئارمىنىم يۈرەكتە ياندى!
  

بالىلىق ئادەم ھاياتىنىڭ ئەڭ غەمگۇزارسىز بىر مەزگىلى بولسا كېرەك. شۇنىڭ ئۈچۈنمىكىن مەن بالىلىقىمنى ھەرگىز ئۇنىتالمايمەن. مېنىڭ بالىلىقىمغا خاس ئېنىق ئېسىمدە قالغان خاتىرىلەردىن بىرى ئايەم تەنتەنىسىدۇر. ھەممە ئۇيغۇر بالىلىرىغا ئوخشاشلا مېنىڭ ھاياتىمدىنمۇ تالاي ھېيت خۇشاللىقلىرىغا چۆمگەن ئۇنتۇلغۇسىز يىللار ئۆتكەن. مەھەللىمىزدىكى بالىلار بىلەن بىر توپ بولۇپ رامزان ئايلىرىدا مەھەللىمۇ – مەھەللە ئارىلاپ رامزان توۋلىغانلىرىم، مەھەللىمىزدىكى ھەر بىر ئۆينىڭ ھويلىسى ئالدىدا رامزان توۋلىغاندا بېرىلگەن قوناق نېنى، ئۈزۈم، ئۆرۈك ۋە شاپتۇل قاقلىرى، ئۇششاق پارچە پۇللار قاتارلىق ئولجىلىرىمىزنى ئايدىڭ كېچىلەردە مەھەللىمىزنىڭ سىرتىدىكى قۇملۇق دوڭنىڭ ئۈستىدە ئولتۇرۇپ، باراۋەر تەقسىملەشكەنلىكىمىز……

بۇ كۈنلەر شۇنداق ئۆتۈپ كېتىدۇ

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

days in London

(شېئىرنى بابۇرخان ئوقۇغان)

ئەگەر بۇ ئاۋاز ھۆججىتى يانفوندا قويۇلمىسا تۆۋەندىكى ئۇلنشتىن بىۋاستە ئاڭلاڭ:

Bu_kunler_shundaq_otup_ketidu.mp3

 

قوڭغىراق بىلەن تەڭ ئويغۇنىمەن
ئۆيۇمدىن يۈگىرەپ چىقىمەن…
ئاۋال شەھەرنىڭ سەھراسىدىكى
ئاپتوبۇستا…
ئاندىن يەر ئۇستى پويېزدا
ئاندىن يەر ئاستىدىكى –
سەكسەن پۇتلۇق تومۇر جانىۋىرىدا
ياشاش ئۇچۇن كۈندە چاپىمەن….

چۈش

“Chush”ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

 

ئەسەرنى ئاڭلاش: Elkun_Essay_Audio/Chush.mp3

يېقىنقى بىر قانچە ھەپتىدىن بۇيان قىلىدىغان ئىشنىڭ كۆپلۈكىدىن ئۇخلايدىغان ئۇيقۇمۇ ئازلاپ كەتكەن ئىدى.  ھەپتە -ھەپتىلەپ ئالدىراش ئىشلەش داۋاملىشىۋەرگەندىن كېيىنكى يەتكەن ھارغىنلىق سىزنى ئاجايىپ ئىزىۋېتىدىكەن. بۈگۈن شۇ ھارغىنلىق ماڭا قاتتىق يەتتىمۇ بالدۇرلا ئۇخلاپ قاپتىمەن….

 

مەن تاتلىق ئۇيقۇدا ئەمما يۈرىكىم سىقىلىپ، نەپسىمنىڭ بۇغۇلۇۋاتقانلىغىنى سېزىۋاتىمەن…… ئەسلى بۇ راھەتسىزلىكنى تۇيۇپ كېلىۋاتقىنىمغا نەچچە يىللار بولغان ئىدى. يېقىندىن بۇيان بۇ ئۆلگۈر جاننىڭ راھەتسىزلىكى مېنى شەپقەتسىزلەرچە قىيناشقا باشلىدى……  ئادەمنىڭ دائىم بۇرۇقتۇم، روھسىز، كەيپىياتى تۆۋەن بولۇشمۇ بىر خىل كېسەللىك ھېسابلىنىدىكەن. بۇ كېسەلنىڭ دەردىنى چوڭ بولغانسېرى بىلىۋاتىمەن. بۇرۇتۇم خەت تارتقاندىن بۇيان بۇ دەردىمگە دەۋا تېپىش ئۇچۇن سەۋەپ ئىزدەپ تالاي يۇلتۇزسىز كېچىلەرنى كۆز يۇمماي ئۆتكۈزۈۋەتتىم………