tün kéchisi

eziz eysa elkün

 

her künning tün kéchisi,
u yérimi tünügündin éship qalghan.
hemme nerse közge mewhum,
shox yultuzlar béqishqan,
chirayliq ay bulut kepisidin –  
naz bilen sozulup chiqqan!

 

uyqusi segek oyghaq zémin,
dunya güzellikige medhiye oqup,
hem rezillikke nepret oqup,
saman yoligha hewes bilen baqqan.

 

tünglüktin chüshken tolun ay –
bu kéche dong mazarda,
gülxan yaqqan,
qorsiqi taza achqan –
benggining tawqida ash bolup qatqan.

«adargül» naxshisining tékistini zadi kim yazghan?

iskender jélil  (qomul taranchidin)

 

xelq ichide tarqiliwatqan nurghun naxshilarni emeliyette bezi kishiler ijad qilghan, lékin naxsha omomliship, uning ijatkarining nami köpinche ehwallarda tilgha élinmighachqa, bu naxshilar omomen xelq naxshisi dep atilip kelmekte.

 

yéqinda, xotendiki bezi pida’iylarni ziyaret qilish dawamida, «adargül» naxshisining tékistikini yazghan sha’ir abdughéni séyit akimiz bilen tasaddipiy uchriship qaldim. u bu heqte mundaq dep hékaye qilidu:

 

1969-yili 11-ayda, abdughéni séyit aka guma nahiyesi qoshtagh yéziliq ottura mektepte oqutquChiliq qiliwatatti. bu chaghlarda medeniyet inqilabi xéli ewjige chiqqan bolup, lyu shawchi, ding shawping Qatarliqlarni eksil’inqilabchi, kapitalizm yoligha mangghan hoquqdarlar dep tartip chiqirilghan idi. abdughéni séyt akining qelimi küchlük, awazi yangraq bolghachqa, köpinche yighinlarda shu’ar towlash üchün chiqirip qoyulatti. bir qétimliq chong pipen qilish yighinida, qeghezchige yézilghan yashisun, yoqalsun dégen shu’arlar arilash kelgechke, abdughéni aka «yoqalsun lyushawchi» dégen shu’arni bixestenliktin «yashisun lyushawchi» dep towlap salghanliqi üchün, «eksil’inqilabchi» dégen qalpaq keydürülüp, ma’ash teminati toxtitilip, qoshtagh yézisining qarasu kentige emgek bilen özgertishke chüshürüldi. bu jeryanda, abdughéni aka köp japarlarni chekti.

ashiq tughi

eziz eysa elkün

 

péshanemdin tepchidi ter,
köz qirimdin sirghidi yash.
ikkisi söyüp mengzimni,
boynimda bolushti adash.

 

qulqimdin shamal ötüshti,
chachlirim zoq usul oynar.
burnumda nepes qiyniqi,
hali yürkim ze’ip soqar!