кечәлмәймән сениңдин яр

“Kechelmeymenәзиз әйса әлкүн
 
сөзлийәлмәймән
оқудуңму яр тилимға әпсун
ахирқи қетим биз сөзләшкән ахшам.
 
язалмаймән
қәлимим сияси қуруп кетипту
мән җөйлүп ойғанғанда
қутиси униң чеқилған…
қорқуп кетиптимән чүшумдин 
вақитсиз үним өчүпту
саңа ғиңшип мән ейтидиған –
түнүгүнки муһәббәт нахшам!
 
сени сеғнип һәр кечә –
қуяш патқан мәғрипкә бақтим
йүлтузлаға дәрдимни ейтип
йүркимдин саңа шиер яздим.
бүгүн йәнә язғум келиватиду –
бизгә кәлгән аччиқ -чүчүк 
һиҗирандин елип илһам!

баһарим сени кәл дедим

“Baharim

әзиз әйса әлкүн

әсәрни бивастә аңлаш: Baharim_seni_kel_didim.mp3

 
баһар гүли наргиз наз билән ечилғанда,
бағчамға булбул келип бәзмигә қонғанда,
ақ либасстин өрүк чечики ромал япқанда,
зар күткән баһарим, бүгүн сени кәл дедим.
 
қиравлиқ пәләк тәбәссум қуяш туғқанда,
пәсил турниллири баһар издәп учқанда.
зәйнәпму муңға петип ярни сеғинғанда,
зар күткән баһарим, бүгүн сени кәл дедим.
 
қуяш нури җилвә төкүп парлиған сәһәр,
әйләр көңүлни интизар хәстә шу қәдәр?!
мән рази баһарға гияһ боп көклисәм әгәр,
зар күткән баһарим, бүгүн сени кәл дедим.

әлкүнниң сүрити

әзиз әйса әлкүн
 
Elkunning suriti

шеирни аңлаш: Elkunning_suriti.mp3

шеирни рабийә давут оқуди

 
(яшлиқ қәдмимни бесишниң алдида муңлуқ хияллар қайнимиға чоккән бир бала идим… 1985-йили сентәбир, шаяр)
 

яшлиққа қәдимим йитиштин бурун,

хиялчан балитим муңға чөккән.

кечә юлтузидин бәхит санап,

сәһәрдә қуяш билән тәң өскән.
 
шундақ балитим һәммигә қизғин ,
»немишқа?« дегән сөз маңа һәмраһ…
гаһида атаҗан тирикип кәтсә,
чушнәттим дуняни тилсим җәңгаһ…
 
чоң болдум бовам һекайисидин.
тот күндә йешим яшлиққа йәтти.
қәлбимдә бих суруп болғучә туйғу,
сәбий мәнзилим кәлмәскә кәтти…

юртумда бир күн

әзиз әйса әлкүн
 
Yurtumda bir kun

шеирни бивастә аңлаш: Yurtumda_bir_kun.mp3

 
кевәз шадиси язни әскә салар,
канайда яңрақ деһқанниң исми.
айиқимда топлуқ йол, музлуқ етиз,
төкүләр ямғур боп таримниң қуми.
 
атам тиккән терәкләр мүкчәйгән,
худди атамниң һалиға охшаш.
анам тохусини данлашқа чиллар,
телиққан асманда нурсиз қуяш.
 
төт түп терәк йол бойида қийсиқ,
қизил лозунка туғ болуп турар.
‘елипбә’ өгәткән молла өлүпту,
муңгүз қәбрисигә болуп ядикар.
 
бүгүн бурчини унтуп хораз,
катикидә чин чүштә таңға чиллар.
анам баққан әркә қозичақлар,
келәр йил бу күни қурбан болар.

вәтән висали

әзиз әйса әлкүн

 
қәлбимдә һиҗран миң мәртә өлуп
миң мәртә қайта тирилгән
кәч күздики ғериб бағчамдин
деңиз сүйидә нәмлишип ـ
дат бесип кәткән аһу ـ заримдин
мән ашиқ алтун рәңлик япрақни
маңа тәвә һәммини қошуп ـ
«күз һиҗран әмәскән» дедим !

 
сәһәрдә төкүлгән шәбнәм ـ
үчтум япрақтин геләм яссап!
мән тоғлуп өскән әзиз макан
йетипту сүкүттә бағри қансирап …

 
атам сәкратта хиялға чөмгән …
апамниң көзидә әндишилик дуня
мән бир чағ күйлигән ақ вә қара қағилар ـ
анам қәбрисини мән йоқлиған бүгүн
бу дәмләргә гуваһчи болди улар –
һәсирәтлик висалға қошуп муң – нава.

күз ـ сән һиҗран әмәс!

Kuz hijiran emes

әзиз әйса әлкүн

авазни бивастә ‍аңлаш: Kuz_sen_hijran_emes.mp3

 

асманни қара булутлар қаплиған, яз қуяшниң атәш нурлиридин әсирму йоқ, кишниң көңлигә боран – чапқунни, һаят – маматлиқ тәбиәтниң тирагедийисини әслитидиған бир чағ. мән мәюс сәһәрдә бағчиниң ишикидин кирип кәлдим. әйюһәннас! бу йәрдики күз көз алдимда мәһбубиниң муһәббәт висалиға йетәлмигәндин кейинки өзини олтурувелиш драмисини ойнаветипту.  

 

күз япрақлири шәбнәмдә төкүлгән ялтирақ яшлирини пақиртишип, һиҗран нахшилирини болушиғичә ейтишип, дәрәхләр билән видалишиветипту, нимҗан җисми соғуқ йәрни, тупрақни бағашлаветипту. бағчиниң бүгүнки көрүниши япрақларниң мазарлиқни әсләтти.  қаға – қузғунлар вә йәнә қандақтур маңа нами намәлум  болған, адәмгә бир келишмәсликниң, бәхтсизликниң, күлпәтниң сезимини билдүрүп туридиған бу вәһши ява қушлар дәрәх устигә қонушуп, язни бостан қилған әшу яп йешил йопурмақларниң бәхтсизликини тамаша қилишип бәһри сурватқидәк…. өзүмгә аста пичирлап »това ! биз адәмләрла әмәс, әмди биз яшаватқан бу дуняниң тәбитидинму муһәббәт йоқап кәткәнмиду? уларни кимләр немә сәвәбләр биләр шу  қәдәр рәһимсизләштувәткәнду? яки уларму бу наинсаплиқни адәмләрдин өгәнгәнмиду?» дегүдәкмән.

 
[толуқ оқуш]

күздики муһәббәт

Kuzdiki muhabbet

әзиз әйса әлкүн

 

бу йәрдә алтун рәңлик күн парлиған
һаятлиқ гүзәл көк асман вә қуяш астида
улар өзлирини ашкарлиғанда.
әмма миниң тәләпчан бу йүриким
һаяҗандин өртиниватиду …
һаятлиқ сәпәрлири бәзидә шундақ
аҗайип һесларға толған.
йәнә қандақтур мәвһум һесларға толидиғини ениқ.
мән алтун рәңлик япрақларни йениккинә тутқинимда
улар шамаллар билән тәңла титрәйду…
мән бу дәқиқидә улардин аҗайип туйғуларни сезиватимән
уларға қарап миңлиған шеирларни оқуватимән.
бу шеирларниң һәммиси биз учун
муһәббәт илаһи тәрипидин йезилған.

 

22 – өктәбир 2016- йили, лондон

оттура деңизда изгү истәкләр

Ottura dengiz tilek

әзиз әйса әлкүн

шеирни бивастә аңлаш: Ottura_dengizda_izgu_tilekler.mp3

 

күн чүшкән бешиға янар тағлири,

муссолинниң пути көйгән деңиз.

йемишкә толған бостан бағлири,

соқулған таш қорғини әң егиз.

 

белиҗанлар сәйярә деңизда шох – шох,

шарап тәми идиштин кәтмигән йоқап.

бир җуп гәвдә саһилда дунядин биһуш …

муһәббәт күйи яңрақ долқунлуқ шутап.

 

ялтирар көмүш рәңдә боялған сулар,

қизирип кәткән упуқта сөйгү йәлкини.

аһу волқан бағрида бәхти йоқ тағлар,

тәвритәр бу земинни һәр бир сәлкини.

 
[толуқ оқуш]

‎елихан төрә сағуни кочисида

Elixan Tore Saguniy kochisiәзиз әйса әлкүн

 

аңлаш: Elixan_Tore_Qebrisi_Ziyaret.mp3

әсәрни рабийә давут оқуди

 

вәтәндин узақта яшаватқан бу йилларда дуняниң қәйеригә бармай яки қәйиридә яшимай, йүриким өз кимликимизкгә, вуҗудум йәккә уйғурлиқимизға муҗәссәмлишип янғин болуп янатти. болупму кйинки йилларда өзүмни дуняда ипадиләш тәс болған сиясий вә миллий кимлик кирзиси билән биллә вәтинимиздә, хәлқимиз бешида күнсайин еғирлишиватқан зулум мени маңа тегишлик болған мәсулийәт вә мәҗбурийәт тәқәззаси билән мусапирлиқ һаят ретимини қайси нишанларғидур алдиритатти, гаңгиритатти вә уйғурлуқ ғорур, номус туйғулирим билән рәһимсизләрчә азаблайтти. чарисизлиқ вә күчсизликим вә вәтинимгә болған муқәддәс муһәббитимниң һараритидин қәлбимниң қат – қетидин охчуп көйүватқан бу от гүлхан болуп йенишқа башлидики өзүмни худди өзини отқа ташлап көйүшкә һазир болған бир пәрванидәк һес қилаттим.

баһар ашиқлири

әзиз әйса әлкүн

 

(таримниң чөл гүллирини сеғинип)

 

чөл гүли ـ
юлғун қиз қизирип
баһар һөснигә һөсин қатти.
янтақҗанға күн билән тәң
аләмгә күлүп бақти.

 

терәк бовай
баһар аптипида бешини қашлап
потлисини йениға ташлап
йешил йопурмаққа аста йөгинип ـ
чүшлүк уйқусиға патти!

 
[толуқ оқуш]