بېلىق ۋە مەن

Elkun_beliq_kara_dengizئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 
ئاق بۇلۇتلار سەيلىگاھ جىلغا بېشىدا،
ئاقار دەريا شوخلۇق بىلەن، ياقىسىدا مەن.
قارا دېڭىز شامىلى كېلەر تاغلار ئارا،
مەن غەۋۋاس، بۈگۈن تامان بېلىق تۇتىمەن…

 

قىيسايغان قۇياش ئاتەشلىك تەپتى بىلەن،
قىيا تاشلار سۆيۈلمەكتە شاۋقۇن بىلەن.
خىيال چىگىش ھاياتنىڭ ھىممىتى بىلەن…
چۈشتى بېلىق تورغىمۇ، پەريادى بىلەن!

 

كاۋاپ ئوتى كۆيمەكتە يالقۇنى بىلەن،
بېلىقلار جان قايغۇسىدا ۋەھىم بىلەن.
ئېيتتىم دوستۇمغا بۇ ئاجايىپ قىسمەتنى-
”نېمە دەر بولسا بېلىق- ئۆز تىلى بىلەن؟!“

 

بىر توپ كېپىنەك ئۇچۇپ ئۆتتى قېشىمدىن-
يەنە بىر ھەرە غىڭشىپ قۇلاق تۈۋىمدىن.
مىسكىنسىز ھايات ئەسلى بولسا مۇھەببەت،
سۆيۇلسە تەبئەتمۇ ئالەمچە بىزدىن.

قومۇشلۇق

“Qomushluq”ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 

شېئىرنى بىۋاستە ئاڭلاش : Qomushluq.mp3

شېئىرنى كۈندۇزئاي ھامۇت ئوقۇدى

 
كۈلرەڭ تۇمان دېڭىز سۆيگەن
زېمىننىڭ ئاخىرقى چېتىدە
بەش كۈندە بىر كۈن چىقىدىغان يېرىدە
ئاتلانتىك ئوكياننىڭ ئەڭ غەربىدە
دېڭىزدىن ئەڭ ئۇزاق ئەلگە ئوخشاش –
نوزۇگۈم مۆكۈنگەن قومۇشلۇق بار.
 
رىملىقلارنىڭ قىلىچىدا
ناپائىلۇن زەمبېركىدە
دەريالىرى قانغا لىق تولۇپ ئاققان
ھىتلېرنىڭ بومبىسىدا
كېچىدە ئۆيلىرى مەشئەل بولۇپ يانغان
ئەڭ ئاخىرى ئەزىمەتلىرى ياۋدىن قىساس ئالغان …
داستان قىلىپ ئېيتىدىغان جەڭنامىلىرى بار.
 
بۇ ئاجايىپ ئەل،
دېڭىزغا تۆت تەرىپى چىلىنىپ تۇرار
ئەمما ھىچ زامان ئادەمگە مەھكۈم بولۇپ باقمىغان
ئۈمىدسىزلىك ئىچىدە ياشاپمۇ باقمىغان!
قوشنىسىنىڭ بىر تال ئالمىسىنى ھەتتا –
سۇئال -سوراقسىز سېتىپمۇ باقمىغان!

كېچەلمەيمەن سېنىڭدىن يار

“Kechelmeymenئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 
سۆزلىيەلمەيمەن
ئوقۇدۇڭمۇ يار تىلىمغا ئەپسۇن
ئاخىرقى قېتىم بىز سۆزلەشكەن ئاخشام.
 
يازالمايمەن
قەلىمىم سىياسى قۇرۇپ كېتىپتۇ
مەن جۆيلۈپ ئويغانغاندا
قۇتىسى ئۇنىڭ چېقىلغان…
قورقۇپ كېتىپتىمەن چۈشۇمدىن 
ۋاقىتسىز ئۈنىم ئۆچۈپتۇ
ساڭا غىڭشىپ مەن ئېيتىدىغان –
تۈنۈگۈنكى مۇھەببەت ناخشام!
 
سېنى سېغنىپ ھەر كېچە –
قۇياش پاتقان مەغرىپكە باقتىم
يۈلتۇزلاغا دەردىمنى ئېيتىپ
يۈركىمدىن ساڭا شىئېر يازدىم.
بۈگۈن يەنە يازغۇم كېلىۋاتىدۇ –
بىزگە كەلگەن ئاچچىق -چۈچۈك 
ھىجىراندىن ئېلىپ ئىلھام!

باھارىم سېنى كەل دېدىم

“Baharim

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

ئەسەرنى بىۋاستە ئاڭلاش: Baharim_seni_kel_didim.mp3

 
باھار گۈلى نارگىز ناز بىلەن ئېچىلغاندا،
باغچامغا بۇلبۇل كېلىپ بەزمىگە قونغاندا،
ئاق لىباسستىن ئۆرۈك چېچىكى رومال ياپقاندا،
زار كۈتكەن باھارىم، بۈگۈن سېنى كەل دېدىم.
 
قىراۋلىق پەلەك تەبەسسۇم قۇياش تۇغقاندا،
پەسىل تۇرنىللىرى باھار ئىزدەپ ئۇچقاندا.
زەينەپمۇ مۇڭغا پېتىپ يارنى سېغىنغاندا،
زار كۈتكەن باھارىم، بۈگۈن سېنى كەل دېدىم.
 
قۇياش نۇرى جىلۋە تۆكۈپ پارلىغان سەھەر،
ئەيلەر كۆڭۈلنى ئىنتىزار خەستە شۇ قەدەر؟!
مەن رازى باھارغا گىياھ بوپ كۆكلىسەم ئەگەر،
زار كۈتكەن باھارىم، بۈگۈن سېنى كەل دېدىم.

ئەلكۈننىڭ سۈرىتى

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 
Elkunning suriti

شېئىرنى ئاڭلاش: Elkunning_suriti.mp3

شېئىرنى رابىيە داۋۇت ئوقۇدى

 
(ياشلىق قەدمىمنى بېسىشنىڭ ئالدىدا مۇڭلۇق خىياللار قاينىمىغا چوككەن بىر بالا ئىدىم… 1985-يىلى سېنتەبىر، شايار)
 

ياشلىققا قەدىمىم يىتىشتىن بۇرۇن،

خىيالچان بالىتىم مۇڭغا چۆككەن.

كېچە يۇلتۇزىدىن بەخىت ساناپ،

سەھەردە قۇياش بىلەن تەڭ ئۆسكەن.
 
شۇنداق بالىتىم ھەممىگە قىزغىن ،
”نېمىشقا؟“ دېگەن سۆز ماڭا ھەمراھ…
گاھىدا ئاتاجان تىرىكىپ كەتسە،
چۇشنەتتىم دۇنيانى تىلسىم جەڭگاھ…
 
چوڭ بولدۇم بوۋام ھېكايىسىدىن.
توت كۈندە يېشىم ياشلىققا يەتتى.
قەلبىمدە بىخ سۇرۇپ بولغۇچە تۇيغۇ،
سەبىي مەنزىلىم كەلمەسكە كەتتى…

يۇرتۇمدا بىر كۈن

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 
Yurtumda bir kun

شېئىرنى بىۋاستە ئاڭلاش: Yurtumda_bir_kun.mp3

 
كېۋەز شادىسى يازنى ئەسكە سالار،
كانايدا ياڭراق دېھقاننىڭ ئىسمى.
ئايىقىمدا توپلۇق يول، مۇزلۇق ئېتىز،
تۆكۈلەر يامغۇر بوپ تارىمنىڭ قۇمى.
 
ئاتام تىككەن تېرەكلەر مۈكچەيگەن،
خۇددى ئاتامنىڭ ھالىغا ئوخشاش.
ئانام توخۇسىنى دانلاشقا چىللار،
تېلىققان ئاسماندا نۇرسىز قۇياش.
 
تۆت تۈپ تېرەك يول بويىدا قىيسىق،
قىزىل لوزۇنكا تۇغ بولۇپ تۇرار.
‘ئېلىپبە’ ئۆگەتكەن موللا ئۆلۈپتۇ،
مۇڭگۈز قەبرىسىگە بولۇپ يادىكار.
 
بۈگۈن بۇرچىنى ئۇنتۇپ خوراز،
كاتىكىدە چىن چۈشتە تاڭغا چىللار.
ئانام باققان ئەركە قوزىچاقلار،
كېلەر يىل بۇ كۈنى قۇربان بولار.

ۋەتەن ۋىسالى

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن
 
قەلبىمدە ھىجران مىڭ مەرتە ئۆلۇپ
مىڭ مەرتە قايتا تىرىلگەن
كەچ كۈزدىكى غېرىب باغچامدىن
دېڭىز سۇيىدە نەملىشىپ ـ
دات بېسىپ كەتكەن ئاھۇ ـ زارىمدىن
مەن ئاشىق ئالتۇن رەڭلىك ياپراقنى
ماڭا تەۋە ھەممىنى قوشۇپ ـ
كۈز «ھىجرا ئەمەسكەن!» دېدىم
سەھەردە تۆكۈلگەن شەبنەمگە باغلاپ ـ
ئۈچتۇم ئۇلاردىن گېلەم ياسساپ!
 
مەن توغلۇپ ئۆسكەن توپلۇق ماكان
سۈكۈتتە مۇڭلۇق ناخشا ئېيتىدۇ …
ئاتام سەكراتتا خىيالغا چۆمگەن …
ئاپامنىڭ كۆزىدە تەشۋىشلىك دۇنيا
مەن بىر چاغ كۈيلىگەن ئاق ۋە قارا قاغىلار ـ
ئانام قەبرىسىنى مەن يوقلىغاندا تۆنۈگۈن
بۇ دەملەرگە پەقەت ئۇلارلا گۇۋاھ!

كۈز ـ سەن ھىجران ئەمەس!

Kuz hijiran emes

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

ئاۋازنى بىۋاستە ئ‍اڭلاش: Kuz_sen_hijran_emes.mp3

 

ئاسماننى قارا بۇلۇتلار قاپلىغان، ياز قۇياشنىڭ ئاتەش نۇرلىرىدىن ئەسىرمۇ يوق، كىشنىڭ كۆڭلىگە بوران – چاپقۇننى، ھايات – ماماتلىق تەبىئەتنىڭ تىراگېدىيىسىنى ئەسلىتىدىغان بىر چاغ. مەن مەيۇس سەھەردە باغچىنىڭ ئىشىكىدىن كىرىپ كەلدىم. ئەييۇھەنناس! بۇ يەردىكى كۈز كۆز ئالدىمدا مەھبۇبىنىڭ مۇھەببەت ۋىسالىغا يېتەلمىگەندىن كېيىنكى ئۆزىنى ئولتۇرۇۋېلىش درامىسىنى ئويناۋېتىپتۇ.  

 

كۈز ياپراقلىرى شەبنەمدە تۆكۈلگەن يالتىراق ياشلىرىنى پاقىرتىشىپ، ھىجران ناخشىلىرىنى بولۇشىغىچە ئېيتىشىپ، دەرەخلەر بىلەن ۋىدالىشىۋېتىپتۇ، نىمجان جىسمى سوغۇق يەرنى، تۇپراقنى باغاشلاۋېتىپتۇ. باغچىنىڭ بۈگۈنكى كۆرۈنىشى ياپراقلارنىڭ مازارلىقنى ئەسلەتتى.  قاغا – قۇزغۇنلار ۋە يەنە قانداقتۇر ماڭا نامى نامەلۇم  بولغان، ئادەمگە بىر كېلىشمەسلىكنىڭ، بەختسىزلىكنىڭ، كۈلپەتنىڭ سېزىمىنى بىلدۈرۈپ تۇرىدىغان بۇ ۋەھشى ياۋا قۇشلار دەرەخ ئۇستىگە قونۇشۇپ، يازنى بوستان قىلغان ئەشۇ ياپ يېشىل يوپۇرماقلارنىڭ بەختسىزلىكىنى تاماشا قىلىشىپ بەھرى سۇرۋاتقىدەك…. ئۆزۈمگە ئاستا پىچىرلاپ ”توۋا ! بىز ئادەملەرلا ئەمەس، ئەمدى بىز ياشاۋاتقان بۇ دۇنيانىڭ تەبئىتىدىنمۇ مۇھەببەت يوقاپ كەتكەنمىدۇ؟ ئۇلارنى كىملەر نېمە سەۋەبلەر بىلەر شۇ  قەدەر رەھىمسىزلەشتۇۋەتكەندۇ؟ ياكى ئۇلارمۇ بۇ نائىنساپلىقنى ئادەملەردىن ئۆگەنگەنمىدۇ؟” دېگۈدەكمەن.

 
[تولۇق ئوقۇش]

كۈزدىكى مۇھەببەت

Kuzdiki muhabbet

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

 

بۇ يەردە ئالتۇن رەڭلىك كۈن پارلىغان
ھاياتلىق گۈزەل كۆك ئاسمان ۋە قۇياش ئاستىدا
ئۇلار ئۆزلىرىنى ئاشكارلىغاندا.
ئەمما مىنىڭ تەلەپچان بۇ يۈرىكىم
ھاياجاندىن ئۆرتىنىۋاتىدۇ …
ھاياتلىق سەپەرلىرى بەزىدە شۇنداق
ئاجايىپ ھېسلارغا تولغان.
يەنە قانداقتۇر مەۋھۇم ھېسلارغا تولىدىغىنى ئېنىق.
مەن ئالتۇن رەڭلىك ياپراقلارنى يېنىككىنە تۇتقىنىمدا
ئۇلار شاماللار بىلەن تەڭلا تىترەيدۇ…
مەن بۇ دەقىقىدە ئۇلاردىن ئاجايىپ تۇيغۇلارنى سېزىۋاتىمەن
ئۇلارغا قاراپ مىڭلىغان شېئىرلارنى ئوقۇۋاتىمەن.
بۇ شېئىرلارنىڭ ھەممىسى بىز ئۇچۇن
مۇھەببەت ئىلاھى تەرىپىدىن يېزىلغان.

 

22 – ئۆكتەبىر 2016- يىلى، لوندون

ئوتتۇرا دېڭىزدا ئىزگۈ ئىستەكلەر

Ottura dengiz tilek

ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن

شېئىرنى بىۋاستە ئاڭلاش: Ottura_dengizda_izgu_tilekler.mp3

 

كۈن چۈشكەن بېشىغا يانار تاغلىرى،

مۇسسولىننىڭ پۇتى كۆيگەن دېڭىز.

يېمىشكە تولغان بوستان باغلىرى،

سوقۇلغان تاش قورغىنى ئەڭ ئېگىز.

 

بېلىجانلار سەييارە دېڭىزدا شوخ – شوخ،

شاراپ تەمى ئىدىشتىن كەتمىگەن يوقاپ.

بىر جۇپ گەۋدە ساھىلدا دۇنيادىن بىھۇش …

مۇھەببەت كۈيى ياڭراق دولقۇنلۇق شۇتاپ.

 

يالتىرار كۆمۈش رەڭدە بويالغان سۇلار،

قىزىرىپ كەتكەن ئۇپۇقتا سۆيگۈ يەلكىنى.

ئاھۇ ۋولقان باغرىدا بەختى يوق تاغلار،

تەۋرىتەر بۇ زېمىننى ھەر بىر سەلكىنى.

 
[تولۇق ئوقۇش]